Troiden Modeli



Kendini eşcinsel olarak kimliklendirme sürecini açıklamaya yardımcıdır.

 Troiden bu süreçte dört evre olduğunu varsayar.



1.  Duyarlılaşma evresi (Sensitizasyon)

Ergenlik öncesindeki dönemdir ve henüz eşcinsellik kişilikle ilintili değildir. Çocuk kendini marjinal ve yaşıtı olan hemcinslerinden farklı hisseder. Çok nadiren bu çocuklar cinsel olarak kendilerinin farklı olduğunu hissedebilir veya kendilerini cinsiyetlerine uygun olmayan davranışlar içinde bulabilirler. Bu insanlar sonraki yıllarda geriye dönüp baktıklarında hissettikleri sıra dışılığı eşcinsellikleri ile bağlantı kurulabilir. Lakin ergenlik öncesi dönemdeki bu yaşantılar  cinsel yönelime yorulmamaktadır.

2. Kimlik karmaşası evresi (Identity Confusion)

Kimlik karmaşası evresi ergenlerin bazı duygularının eşcinsel duygular olduklarını düşünüp bunlardan korkmaları ile başlar. Bu duygular kendilerini gördükleri biçimle uyum içinde değildir ve bunaltıya neden olur. Bu karmaşa toplum ve kültürlerindeki olumsuz basmakalıp eşcinsel modelleri ile oldukça artar. Etek giymeyi çok seven bir kız lezbiyen olamayacağını çünkü bir erkek gibi giyinmekten hoşlanmadığını düşünebilir. Ya da futbol oynamayı çok seven bir erkek ergen bu toplumsal basmakalıp eşcinsel modeli yüzünden aynı hisleri yaşayabilir.

Kimlik karmaşasına yanıt Troiden’e göre genel olarak yedi yolla olabilir;

  •  Eşcinsel hislerin ve aktivitenin yadsınması,
  •  Bu durumun geçmesi için çareler aramak,
  •  Eşcinsellik ile ilgili uğraşlarını dizginleyerek kaçınma davranışında bulunmak,
  •  Eşcinsellik karşıtı davranışlar göstermek,
  •  Kendini heteroseksüel aktivitede bulunmaya zorlamak,
  •  Alkol-madde kullanımı,
  •  Alışılagelmiş cümlelerle davranışını tanımlamak (bu bir dönem, deneysel bir şey bu benim için, ben biseksüelim vs. gibi),
  • Eşcinsel duyguların kabulü.

Her insan bu stratejilerden bir veya daha fazlasını değişen zaman aralıklarında kullanabilir. Her yaklaşım rahatsızlık vermeye başlayınca bir diğerine geçilir ve her aşamada kişi kendini anlamaya ve kabul etmeye daha çok yaklaşır. Kendini kabul etme eğer başlangıçtaki eşcinsel bağlantılar olumsuz ise gecikebilir.

3. Kimlik varsayımı evresi (Identity assumption)

Bu kişinin kendini eşcinsel olarak gördüğü evredir. Genelde erkeklerde onlu yaşların sonu, kadınlarda yirmili yaşların başında yaşantılanır. Bu evrede eşcinsellik kavramının kabul edilmesi zorunlu değildir. Toplumun ve kültürel yapının getirdiği damgalanma korkusuyla birey başa çıkmaya çalışırken eşcinsellerden kaçınabilir ve heteroseksüel olmaya çabalayabilir veya daha olumlusu eşcinsel topluluğunun bir parçası olarak kendini ifade edebilir.

4. Kendini kabul etme evresi (commitment)

Bu evrede eşcinsellik bir yaşam tarzı olarak benimsenir. Aynı cins ile duygusal bağlar ve cinsellik bir bütünlük halinde yaşantılanır. Bu evrenin başlangıcı çoğunlukla romantik bir ilişkinin başlaması ile olur. Bu evrede neredeyse tüm eşcinseller eğer kendilerine bir seçim hakkı verilse eşcinsel olarak kalmayı seçeceklerini söylerler.

Açılma (Coming out)  bu evrenin bir parçasıdır. Açılma eşcinsel yönelimin başkalarına açık bir şekilde ifadesidir. Birey önceden daha güvende hissettiği küçük eşcinsel bir grupla paylaştığı bu yönelimi heteroseksüel arkadaşlarıyla, birlikte çalıştığı insanlarla, aile ve işverenleriyle paylaşır.

Yararlanılan Kaynaklar:

  • Troiden, R. R. (1989). Gay and lesbian identity:  A sociological analysis. New York :  General Hall.
  • Umut Altunöz/Dr, Araştırma Görevlisi/ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı

Bir Cevap Yazın